راهنمای کامل افسردگی علایم، علت ها، انواع و شیوه های درمان
سرشیر: افسردگی فقط غمگین بودن یا تجربه یکروز بد نیست؛ این اختلال می تواند احساسات، افکار، خواب، اشتها، انرژی، روابط و توانایی انجام کارهای روزمره را تحت تاثیر قرار دهد. بااین حال، افسردگی قابل درمان است و تشخیص سریع می تواند روند بهبود را آسان تر کند.
به گزارش سرشیر به نقل از خبر آنلاین، همه انسان ها گاهی احساس غم، ناامیدی یا بی حوصلگی را تجربه می کنند. شکست، سوگ، مشکلات مالی، اختلاف خانوادگی یا یک دوره پراسترس امکان دارد برای مدتی حال روحی فرد را تغییر دهد. بااین حال، افسردگی با نوسان های معمول خلق متفاوت است.
در افسردگی، علایم معمولا ماندگارتر و شدیدتر هستند و می توانند عملکرد روزانه فرد را مختل کنند. سازمان جهانی بهداشت، افسردگی را یکی از اختلال های شایع روانی می داند و تاکید می کند که برای شکل های مختلف آن، درمان های مؤثر وجود دارد.
افسردگی چیست؟
فسردگی یا اختلال افسردگی، یک اختلال روانی است که معمولا با خلق افسرده یا کاهش علاقه و لذت نسبت به کارهایی که فرد قبل تر از آنها لذت می برد، شناخته می شود.
افسردگی همیشه با گریه یا غم آشکار همراه نیست. برخی افراد بیشتر احساس خستگی، پوچی، بی انگیزگی، تحریک پذیری یا فاصله گرفتن از دیگران را تجربه می کنند.
بر اساس اطلاعات مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا، افسردگی می تواند بر خواب، اشتها، تمرکز، تصمیم گیری و انجام مسئولیت های روزمره اثر بگذارد.
به همین دلیل، افسردگی را نمی توان صرفا با سفارش هایی مانند «مثبت فکر کن» یا «خودت را جمع وجور کن» برطرف کرد. وقتی علایم ماندگار شده اند و زندگی روزمره را مختل می کنند، ارزیابی تخصصی اهمیت پیدا می کند.
تفاوت افسردگی با غم معمولی چیست؟
م بخشی طبیعی از زندگی است. بعد از یک اتفاق ناخوشایند، امکان دارد فرد برای چند روز یا مدتی احساس ناراحتی کند و سپس بتدریج شرایط روحی او بهتر شود.
در افسردگی، مساله فقط وجود احساس غم نیست؛ بلکه شدت، ادامه و تأثیر علایم بر زندگی اهمیت دارد. در یک دوره افسردگی، علایم اصلی می توانند بیشتر روزها و تقریبا هر روز، دست کم دو هفته ادامه داشته باشند.
یکی از علامتهای اصلی هم باید خلق افسرده یا از دست دادن علاقه و لذت نسبت به کارها باشد. بااین حال، تجربه افسردگی در همه افراد یکسان نیست و تشخیص غائی باید بر مبنای بررسی مجموعه علایم و شرایط فرد توسط متخصص صورت گیرد.
مهم ترین علایم افسردگی چیست؟
فسردگی می تواند هم از نظر روانی و هم از نظر جسمی خویش را نشان دهد. تعدادی از علایم رایج عبارت اند از:
احساس غم، پوچی یا ناامیدی
رد امکان دارد برای مدت طولانی احساس کند شرایط بهتر نخواهد شد یا آینده چشم انداز روشنی ندارد.
کاهش علاقه و لذت
عالیت هایی که قبل تر جذاب و لذت بخش بوده اند، امکان دارد دیگر هیچ انگیزه یا رضایتی ایجاد نکنند.
خستگی و کمبود انرژی
نجام حتی کارهای ساده امکان دارد دشوار، سنگین یا طاقت فرسا به نظر برسد.
اختلال خواب
بی خوابی، بیدار شدن زودهنگام یا خواب بیش از اندازه، از علایم احتمالی افسردگی هستند.
تغییر اشتها و وزن
برخی افراد اشتهای خویش را از دست می دهند و بعضی دیگر بیش از گذشته غذا می خورند. این تغییرات امکان دارد به کاهش یا افزایش وزن منجر شود.
مشکل در تمرکز و تصمیم گیری
خواندن، کار کردن، به خاطر سپردن اطلاعات یا انتخاب میان انتخابهای مختلف امکان دارد دشوار شود.
احساس گناه یا بی ارزشی
فرد امکان دارد خویش را بیش از حد سرزنش کند یا تصور کند برای دیگران باری اضافی است.
تحریک پذیری و بی قراری
افسردگی همیشه با سکوت و غم همراه نیست و در تعدادی افراد امکان دارد به صورت عصبانیت، بی حوصلگی یا بی قراری ظاهر شود.
انزوا و فاصله گرفتن از دیگران
فرد امکان دارد کمتر با خانواده و دوستان ارتباط برقرار کند یا تمایل خویش را برای حضور در جمع از دست بدهد.
افکار مربوط به مرگ یا خودکشی
این علامت از جدی ترین نشانه های افسردگی است و به اقدام عاجل نیاز دارد.
لازم نیست همه این علایم همزمان وجود داشته باشند. نوع و شدت علایم از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد.
چه عواملی موجب افسردگی می شوند؟
افسردگی معمولا یک علت واحد ندارد. عوامل زیستی، ژنتیکی، روان شناختی و محیطی می توانند در بروز آن نقش داشته باشند.
برخی افراد بعد از تجربه رویدادهای بسیار پراسترس، مانند سوگ، سوءاستفاده، مشکلات شدید اقتصادی یا خانوادگی و دیگر شرایط دشوار، بیشتر در معرض افسردگی قرار می گیرند.
بااین حال، افسردگی همیشه بعد از یک اتفاق مشخص ایجاد نمی گردد. گاهی این اختلال حتی زمانی ظاهر می شود که از بیرون، دلیل واضحی برای آن دیده نمی شود.
برخی بیماریهای جسمی و بعضی از داروها هم امکان دارد علائمی شبیه افسردگی ایجاد کنند. به همین دلیل، در تعدادی افراد بررسی وضعیت جسمی و ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
انواع افسردگی کدام اند؟
«افسردگی» عنوانی کلی است و اختلال های افسردگی می توانند شکل های مختلفی داشته باشند. شدت، مدت و الگوی علایم در افراد متفاوت می باشد.
اختلال افسردگی اساسی یا ماژور
در این نوع، علایم افسردگی به اندازه ای شدید می شوند که بر زندگی روزمره، روابط، تحصیل یا کار اثر می گذارند.
افسردگی مداوم
برخی افراد دوره های طولانی تری از خلق پایین و علایم افسردگی را تجربه می کنند. شدت این علایم امکان دارد با گذشت زمان کم وزیاد شود.
افسردگی در دوران حاملگی و بعد از زایمان
برخی زنان در دوران حاملگی یا بعد از تولد فرزند گرفتار افسردگی می شوند. این وضعیت با تغییرات معمول خلق متفاوت است و امکان دارد به ارزیابی و درمان تخصصی نیاز داشته باشد.
تشخیص نوع افسردگی اهمیت دارد، برای اینکه برنامه درمانی بر مبنای شدت علایم، شرایط جسمی و روانی و نیازهای هر فرد تعیین می شود.
افسردگی چه طور تشخیص داده می شود؟
افسردگی با یک آزمایش خون ساده یا یک آزمون اینترنتی به صورت قطعی تشخیص داده نمی گردد. م
تخصص معمولا در رابطه با موارد زیر سؤال می کند:
زمان آغاز علائم؛ مدت و شدت نشانه ها؛ وضعیت خواب و اشتها؛ میزان انرژی و تمرکز؛ عملکرد فرد در کار، تحصیل و روابط؛ سابقه مشکلات روانی یا جسمی؛ داروهای مصرفی؛ وجود افکار مربوط به مرگ یا صدمه به خود. امکان دارد جهت بررسی برخی بیماریهای جسمی یا آثار دارویی هم آزمایش هایی صورت گیرد. پرسشنامه های روان شناختی می توانند به ارزیابی علایم کمک کنند، اما نتیجه آنها به تنهایی به مفهوم تشخیص قطعی نیست.
افسردگی چه طور درمان می شود؟
افسردگی قابل درمان است. روش درمان بشدت و نوع افسردگی، وضعیت جسمی و روانی فرد و نظر متخصص بستگی دارد.
روان درمانی
روان درمانی یکی از شیوه های مؤثر برای درمان افسردگی است. در این تکنیک، فرد با کمک متخصص روی الگوهای فکری، رفتارها، روابط و شیوه های مواجهه با مشکلات کار می کند.
درمان شناختی ـ رفتاری
درمان شناختی ـ رفتاری یا CBT به فرد کمک می نماید افکار و رفتارهای ناسالم را شناسایی کند و الگوهای سازنده تری برای مواجهه با مشکلات بیاموزد.
درمان بین فردی
درمان بین فردی یا IPT بیشتر بر روابط، ارتباطات و رویدادهای زندگی که با تغییرات خلق مرتبط هستند، تمرکز دارد.
فعال سازی رفتاری
در این تکنیک، فرد بتدریج برای بازگشت به کارهای معنادار و لذت بخش برنامه ریزی می کند. این کار می تواند به کاهش انزوا و افزایش تدریجی انرژی کمک نماید.
داروهای ضدافسردگی
در برخی افراد، پزشک داروهای ضدافسردگی تجویز می کند. انتخاب دارو به عوامل مختلفی بستگی دارد و یک دارو برای همه افراد مناسب نمی باشد.
اثر این داروها معمولا فوری نیست و امکان دارد چند هفته زمان ببرد تا اثر کامل آنها ارزیابی شود. مصرف، قطع یا تغییر دوز دارو باید با نظر پزشک انجام شود؛ قطع خودسرانه برخی داروها می تواند موجب بروز مشکلاتی شود.
ترکیب روان درمانی و دارو
در بعضی موارد، روان درمانی و دارودرمانی همزمان به کار می روند. این شیوه امکان دارد برای برخی افراد دچار افسردگی متوسط یا شدید مناسب باشد.
در مواردی که افسردگی شدید باشد یا به درمان های معمول پاسخ کافی ندهد، انتخابهای تخصصی دیگری هم امکان دارد توسط تیم درمان بررسی شود.
آیا افسردگی بدون درمان خوب می شود؟
شدت و مسیر افسردگی در افراد مختلف متفاوت می باشد. برخی دوره های خفیف امکان دارد با گذشت زمان بهتر شوند، اما وقتی علایم ماندگار شده اند یا زندگی فرد را مختل کرده اند، منتظر ماندن بدون ارزیابی تخصصی همیشه تصمیم مناسبی نیست.
درمان می تواند به کاهش علایم، بازگشت عملکرد روزانه و ممانعت از ادامه دار شدن مشکلات کمک نماید. برای افسردگی خفیف، متوسط و شدید، شیوه های درمانی مؤثر وجود دارد.
برای کمک به فرد دچار افسردگی چه کنیم؟
خانواده و دوستان گاهی نمی دانند چه طور با فرد دچار افسردگی رفتار کنند. یکی از بهترین کارها، شنونده بودن بدون قضاوت است.
جمله هایی مانند «همه آدم ها مشکل دارند» یا «فقط مثبت فکر کن» امکان دارد فرد را بیشتر تنها کند. در مقابل، جمله هایی مانند موارد زیر حمایت کننده تر هستند:
«می بینم شرایط برایت سخت شده است.» «اگر بخواهی، می توانم برای پیدا کردن کمک حرفه ای کنارت باشم.» «لازم نیست این شرایط را به تنهایی تحمل کنی.» کمک کردن الزاماً به مفهوم حل کردن مشکل فرد نیست. گاهی حضور آرام، گوش دادن و تشویق او برای رفتن به متخصص، ارزشمندترین حمایت امکان دارد.
آیا ورزش، خواب و سبک زندگی در درمان افسردگی مؤثرند؟
بله، سبک زندگی می تواند قسمتی از برنامه مراقبت از سلامت روان باشد، اما نباید آنرا جایگزین درمان حرفه ای در افسردگی متوسط یا شدید دانست.
خواب منظم، فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد، ارتباط با دیگران و داشتن برنامه روزانه می توانند در کنار درمان اصلی مفید باشند. راهکارهای خودیاری و کارهای رفتاری هم در تعدادی افراد، بخصوص در افسردگی خفیف، کاربرد دارند.
نباید از فرد افسرده انتظار داشت ناگهان همه عادت های زندگی خویش را تغییر دهد. وقتی انرژی و انگیزه پایین است، قدم های کوچک و قابل انجام اهمیت بیشتری دارند؛ به عنوان نمونه، چند دقیقه پیاده روی، تماس کوتاه با یک دوست یا انجام یک کار ساده روزانه.
چه زمانی افسردگی به کمک فوری نیاز دارد؟
اگر فرد در رابطه با مرگ یا خودکشی صحبت می کند، قصد صدمه زدن به خود دارد، برای این کار برنامه ریزی کرده یا اخیراً مبادرت به خودکشی کرده است، نباید وضعیت را به تاخیر انداخت.
در چنین شرایطی:
فرد را تنها نگذارید؛ اگر امکان دارد، وسایل خطرناک و داروها را از دسترس او دور کنید؛ با اورژانس یا نزدیک ترین مرکز درمانی تماس بگیرید؛ مبحث را جدی بگیرید و او را برای دریافت کمک فوری همراهی کنید. خطر فوری خودکشی یا صدمه به خود، یک وضعیت اورژانسی است و احتیاج به مداخله سریع دارد.
افسردگی نشانه ضعف شخصیتی نیست
یکی از موانع درمان، تصور اشتباه در رابطه با افسردگی است. افسردگی نشانه تنبلی، بی ارادگی یا ضعف اخلاقی نیست.
ممکن است فردی از بیرون همه امکانات لازم جهت زندگی را داشته باشد و بااین حال افسردگی را تجربه کند. همان گونه که بیماریهای جسمی به ارزیابی و درمان نیاز دارند، مشکلات سلامت روان هم امکان دارد به کمک تخصصی نیازمند باشند.
کمک خواستن نشانه شکست نیست؛ بلکه می تواند نشانه توجه فرد به سلامت و آینده خود باشد.
جمع بندی
افسردگی چیزی فراتر از ناراحتی موقت است. این اختلال می تواند احساسات، افکار، خواب، اشتها، انرژی، تمرکز و روابط فرد را تحت تأثیر قرار دهد و در موارد شدید، خطرهای جدی ایجاد نماید.
شناخت علایم گام اول است، اما تشخیص غائی باید بر مبنای ارزیابی متخصص صورت گیرد. روان درمانی، داروهای ضدافسردگی و در تعدادی شرایط تلفیقی از شیوه های درمانی می توانند به بهبود کمک کنند.
مهم ترین نکته اینست که افسردگی قابل درمان است و کمک خواستن به مفهوم شکست نیست. گاهی اولین قدم برای بهتر شدن، گفتن همین جمله ساده به یک متخصص است: «مدتی است حالم مثل قبل نیست و به کمک نیاز دارم.»
57
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب