چرا معده خودش را هضم نمی کند؟
به گزارش سرشیر، شیره معده می تواند اندام ها، فلزات و حتی پاهای قورباغه های زنده را در خود حل کند. گاهی اوقات، حتی امکان دارد بخشی از خودش را هم هضم کند.
غزال زیاری- معده انسان یکی از شگفت انگیزترین اعضاء بدن است؛ اندامی که می تواند همه چیز را تحمل کرده و پذیرای هر نوع ماده ای باشد؛ از نوشیدنی های انرژی زا گرفته تا خود شیره اسیدی معده که pH آن معمولا بین ۱.۵ تا ۳.۵ است.
اگر کمی به این جریان فکر کنید شاید این سوال برایتان مطرح شود که چرا معده ما، خودش را هضم نمی کند؟ این سوال از وقتی که انسان برای نخستین بار آغاز به آزمایش روی شیره معده کرد و دریافت که این شیره می تواند گوشت و بافت بدن قورباغه های زنده را هضم کند، مطرح بوده. برای درک دقیق این ماجرا، باید بدانید که پژوهشگران با چه روشهای منزجرکننده ای به این نتایج رسیدند.
یک فرصت بی نظیر عجیب
قبل از انجام تحقیقات علمی در این حوزه، این بحث مطرح بود که آیا هضم غذا در معده یک پروسه شیمیایی است یا مکانیکی؟
در سال ۱۸۲۲ میلادی، در یک اتفاق تلخ و غیرعمد، یک شکارچی از فاصله نزدیکی به الکسیس سنت مارتین، یک تاجر ۱۸ ساله کانادایی شلیک کرد و سوراخی دائمی در معده او باقی ماند. در آن زمان یک پزشک محلی به نام ویلیام بومانت، توانست جان او را نجات دهد و تصمیم گرفت به او پول بدهد تا برای انجام تحقیقاتی بطورکامل منزجرکننده درباره ی هضم غذا با او همراهی کند. تلاشهای سنت مارتین برای شفا یافتن و فرار از سبک زندگی عجیبش بی فایده بود و در طول دوره آزمایشی، دکتر بومانت تکه های گوشت متصل به نخ را در سوراخ معده او فرو می کرد و در فواصل زمانی مختلف بیرون می کشید تا تأثیر اسید معده بر آنها را ثبت کند. او حتی گاهی با چشیدن محتویات داخل سوراخ، میزان اسیدی بودن معده را بررسی می کرد.
گرچه این داستان واقعاً چندش آور است ولی ارزش خواندن دارد؛ در پی همین بررسی ها، دکتر متوجه شد که هضم غذا در معده عمدتا شیمیایی است و با حرکات چرخشی و مخلوط کننده داخل آن انجام شده و پس از جویدن و بلعیدن، شیره خیلی اسیدی داخل معده به جان غذا می افتد.
سال ها بعد جراحی به نام لستر رینولدز درگستد در مقاله ای در اینباره نوشت: «شیره خالص معده، توسط غدد فوندیک ترشح می شود؛ این شیره اگر با غذا یا بزاق مخلوط نشود، خیلی خورنده است و ظرفیت تخریب و هضم تمام بافت های زنده، همچون غشای مخاطی مقاوم معده و روده کوچک را دارد.»
می دانیم که این شیره ها قادر به هضم گوشت هستند، اما درگستد هم در آزمایش خود، شیره معده را جمع کرد و پاهای قورباغه های زنده را در آن آویزان کرد. گرچه قورباغه ها زنده ماندند، اما تجربه خوشایندی نبود؛ چونکه پاهایشان توسط مخلوط پپسین و اسید کلریدریک هضم شد. اینجا باز هم این سوال مطرح می شود که اگر شیره معده این قدر اسیدی و مخرب است، چرا معده خودش را هضم نمی کند؟
گاهی اوقات این اتفاق می افتد...
در مقاله دیگری در اینباره می خوانیم: «گاهی این اتفاق می افتد. تحت شرایط خاص، شیره معده امکان دارد موجب ایجاد زخم شده و حتی بیشتر دیواره معده را از بین ببرد. اما در حالت عادی، دیواره معده سرسختانه در مقابل چنین حملاتی مقاومت کرده و طوری رفتار می کند که انگار از جنس چینی تولید شده است.»
شیره معده رقیق نشده بشدت خورنده است و اگر سایر اندام ها مثل لوزالمعده، طحال، روده ها و مخاط معده در معرض آن قرار بگیرند، درست مثل قورباغه های آزمایشگاهی هضم می شوند. اما در افراد سالم، مخاط معده توسط شیره معده خودتان هضم نمی گردد، چونکه این شیره فورا با مواد غذایی و مایعاتی که می خورید، رقیق می شود.
درگستد توضیح داد: «مکانیزم تنظیم ترشحات معده، این گونه عمل می کند که با حضور غذا در معده، شیره معده به جریان می افتد و ترشحات بعدی، پیش از این که محتویات معده به میزان کافی برای لطمه رساندن به مخاط خورنده شوند، متوقف می شوند.»
در اصل، نقش معده خرد کردن غذا به قطعات کوچک تر است تا بتوانیم آنرا جذب نماییم. جزء اصلی شیره معده، اسید کلریدریک است؛ ماده شیمیایی قدرتمندی که می تواند فلز را حل کند. برای ممانعت از خورده شدن دیواره های معده توسط این اسید، اپیتلیوم (سلول هایی که لایه داخلی معده را می پوشانند) یک مخاط قلیایی غلیظ و غنی از بی کربنات ترشح می کنند که با اسید مقابله کرده و از معده محافظت کند. این مخاط دیواره های معده را پوشانده و برای محافظت مداوم، دائماً توسط اپیتلیوم بازسازی می شود.
درگستد در ادامه آزمایشش توضیح داد: «شیره معده خالص می تواند تا مخاط را از بین برده و موجب ایجاد زخم در معده شود. این زخم زمانی ایجاد می شود که ترشح معده توسط عواملی غیر از غذا تحریک شده و اثر خنثی کننده آن وجود نداشته باشد یا ناکافی باشد.»
خلاصه اینکه، بدن شما روشی برای رقیق کردن شیره های گوارشی دارد تا خود معده شما هضم نشود. اما وقتی اوضاع خراب می شود، به دردسر خواهید افتاد.
منبع: iflscience
منبع: سرشیر
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب