سفارش هایی جهت افزایش اثربخشی شیمی درمانی

سفارش هایی جهت افزایش اثربخشی شیمی درمانی

به گزارش سرشیر یك متخصص تغذیه بالینی مركز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی با اشاره به نقش تغذیه در  وضعیت بیماران مبتلا به سرطان و كاهش عوارض ناشی از روش های مختلف درمانی، راهكارهایی جهت كاهش عوارض شیمی درمانی و راهكارهای كنترل این عوارض را شرح داد.


دكتر مهدی شادنوش و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی در گفتگو با ایسنا، اظهار نمود: بیماران سرطانی و اطرافیان آنها باید از یك رژیم غذایی برای بیماران سرطانی پیروی كنند، چونكه این افراد با انجام هر دوره شیمی درمانی گرفتار تغییراتی در سیستم بدن می شوند و باید باور داشت كه تغذیه و رژیم غذایی مناسب می تواند به كاهش عوارض درمان همچون شیمی درمانی كمك نماید.

نقش تغذیه در كاهش عوارض شیمی درمانی
وی با انتقاد از عدم ارجاع بیماران به متخصص تغذیه از جانب خیلی از پزشكان و آنكولوژیست ها، اظهار نمود: این در حالیست كه این مورد در ابتدای دوره شیمی درمانی و رادیوتراپی از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.
این متخصص تغذیه مركز تحقیقات سرطان با اشاره به اینكه داروهای شیمی درمانی مواد شیمیایی قوی بوده و از طرق مختلف و دخالت در سیستم ساختمانی، تكثیری و زایش سلول های سرطانی سبب از بین بردن و توقف توسعه آنها می شوند، افزود: بدیهی است كه این داروها به درجاتی كمتر در عملكرد و ساختمان سلول های سالم و سیستم های بدن تأثیر منفی دارد و چه بسا می تواند سبب اختلال در هضم، جذب و متابولیسم غذا در بدن شده و از این رهگذر سبب بوجود آمدن اختلالات غذایی شدیدی در بدن می شود.
دكتر شادنوش با تاكید بر اینكه تغذیه سالم و مناسب می تواند اثربخشی داروهای شیمی درمانی را افزایش و عوارض جانبی ناشی از داروها را كم كند، اظهار نمود: رژیم غذایی سالم و كامل به رژیمی گفته می شود كه دربرگیرنده تمام گروه های غذایی شامل كربوهیدرات ها (مانند نان و غلات)، گوشت ها، میوه جات و سبزیجات، شیر و لبنیات و چربی ها باشد.
همینطور مصرف منظم وعده های غذایی در فواصل زمانی مناسب می تواند جهت تأمین نیازهای غذایی بدن برای مقابله با بیماری مفید باشد.
توصیه های مفید و تغذیه ای در دوره شیمی درمانی
اقداماتی از قبیل پیاده روی در هوای آزاد و مطبوع، مصرف آب به میزان كافی، مطالعه، انجام فعالیتهای روزمره و دلخواه، مصرف مواد غذایی مورد علاقه به میزان متعادل، گفتگو با دیگران، تماشای فیلم، گوش كردن به موسیقی های آرام بخش و دلپذیر، پرهیز ازغذاهای سنگین، چرب و غیرمتعارف و استفاده از میوه جات می تواند در بهبود وضعیت و كنترل عوارش ناشی از شیمی درمانی مانند تهوع و خستگی نقش موثر و محسوسی داشته باشد. اصولا مصرف میوه جات و سبزیجات و آبمیوه های طبیعی در طول دوره های درمان می تواند مفید باشد. مگر اینكه به علت كاهش سیستم ایمنی بدن توسط متخصص تغذیه و یا پزشك معالج منع شده باشد. سفارش می شود در خلال دوره های دارو درمانی، از مصرف غذاهای سنگین، حجیم، چرب و تحریك كننده مانند ادویه جات تند، ترش و مانند آنها پرهیز شود. غذا را با صبر و حوصله و آرامش كافی مصرف كنید و به خوبی آنرا بجوید. به صورت منظم پیش از صرف غذا تلاش كنید دهان خویش را با دهان شویه ملایم و رقیق شستشو دهید تا صرف غذا برای شما لذت بخش شود. برخی از داروهای شیمی درمانی می توانند طعم دهان شما را تغییر دهند. در صورت بروز ضایعات و زخم های دهانی، هر 4-2 ساعت یكبار دهان خویش را با دهان شویه ملایم و رقیق شستشو دهید و در صورت تشدید زخم ها و خونریزی به پزشك معالج خود رجوع كنید. همینطور در صورت بروز زخم های دهانی از غذاهای نرم و مایعات صاف شده استفاده كنید و در صورت ضرورت می توانید از نی به جای قاشق استفاده كنید. استفاده از مایعات فراوان تا چند روز پس از شیمی درمانی می تواند در كاهش عوارض ناخوشایند شیمی درمانی نقش بسزایی داشته باشد. كاهش عوارض جانبی شیوه های درمانی با رژیم غذایی
این متخصص تغذیه بالینی با اشاره به اینكه شیمی درمانی انواع مختلفی از سرطان را به صورت موثر درمان می كند، خاطرنشان كرد: با این وجود همانند سایر درمان ها، اغلب سبب ایجاد عوارض جانبی می شود كه برای هر فرد متفاوت می باشد و به نوع سرطان، محل، داروها و دوز و سلامت عمومی بیمار بستگی دارند.
وی افزود: داروهای شیمی درمانی سلول های سرطانی كه سریع رشد می كنند را تحت تاثیر قرار می دهند، از آنجاكه این داروها در سراسر بدن حركت می كنند، می توانند بر سلول های طبیعی و سالم هم تأثیر گذاشته و در نتیجه سبب عوارض جانبی شوند كه همچون عوارض شایع شیمی درمانی می توان به تهوع و استفراغ، بی اشتهایی، خشكی دهان، اسهال یا یبوست اشاره نمود.
دكتر شادنوش در این راستا به بعضی از راهكارهای تغذیه ای مؤثر در كنترل این عوارض اشاره كرد:
راهكارهای تغذیه ای جهت بهبود تهوع و استفراغ
تعداد وعده های غذایی را افزایش و حجم هر یك را كاهش دهید. مایعات را در فاصله وعده های غذایی و به میزان كافی مصرف كنید و از مصرف مایعات همراه با وعده های غذایی اجتناب نمایید. از مصرف مایعات با معده خالی اجتناب كنید. جهت جلوگیری از حالت تهوع از زنجبیل استفاده كنید. جویدن آدامس یا مكیدن آب نبات با طعم مناسب بخصوص نعناع می تواند در بهبود تهوع مؤثر باشد. از دراز كشیدن و خوابیدن تا حدود یك ساعت بعد از صرف غذا بپرهیزید. انجام ورزش های سبك و نفس كشیدن عمیق در هوای آزاد می تواند در پیشگیری و بهبود حالت تهوع مؤثر باشد. به منظور كاهش شدت بوی غذا در محیط، در هنگام طبخ غذا حتما هواكش آشپزخانه را روشن كنید و یا جریان هوا را برقرار كنید. غذاها را پس از خنك شدن مصرف كنید تا بوی آنها باعث تشدید حالت تهوع نشود. به منظور جلوگیری از تهوع صبحگاهی، پیش از بلند شدن از رختخواب كمی بیسكویت ساده مصرف كنید. همینطور هنگامی كه گرفتار حالت تهوع هستید، از غلات خشك مانند نان خشك یا بیسكویت های ساده استفاده كنید. اگر حالت تهوع منجر به استفراغ می شود، لازم است كه در طول روز به میزان كافی مایعات بنوشید. در طول روز میوه ها و سبزی های دارای طعم ملایم مصرف كنید. تا حد امكان از مصرف غذاهای سرخ شده، پرچرب، نفاخ، خیلی شیرین یا پرادویه بپرهیزید. راهكارهای تغذیه ای جهت بهبود اشتها
تعداد وعده های غذایی را افزایش و حجم هر یك از آنها را كاهش دهید. هر زمانی كه اشتهای بیشتری دارید، مواد غذایی بیشتری مصرف كنید. از چاشنی های اشتها آور مانند آبلیمو، آبغوره، سركه و رب گوجه فرنگی در رژیم غذایی خود استفاده كنید. غذاها بگونه ای تهیه شوند كه طعم، بو و رنگ آنها اشتهاآور باشد. محیطی كه در آن غذا می خورید را لذت بخش كنید. بعنوان مثال، می توانید به تماشای تلویزیون یا گوش دادن به موسیقی مورد علاقه خود بپردازید. به منظور تحریك اشتها سفارش می شود كه در صورت امكان پیش از وعده های غذایی، ورزش مختصری مانند قدم زدن انجام دهید. از مصرف غذاهای پرچرب و نفاخ بپرهیزید چونكه سبب سیری زودرس می شوند. احساس درد، حالت تهوع و یبوست سبب كاهش اشتها می شود. سفارش می شود كه جهت بهبود این شرایط به پزشك و متخصص تغذیه رجوع كنید. بهتر است مایعات را در فاصله وعده های غذایی و به میزان كافی مصرف كنید و از مصرف مایعات همراه با وعده های غذایی اجتناب كنید. راهكارهای تغذیه ای جهت بهبود خشكی دهان
روزانه 8-6 لیوان مایعات را به صورت جرعه جرعه بنوشید. می توانید مقداری از مایعات را به شكل یخ مصرف كنید. قبل و پس از مصرف غذا، دهان خویش را با آب یا دهان شویه های ملایم بشویید. همینطور در طول روز مكرراً دهان خویش را با دهان شویه بشویید. در رژیم غذایی خود از غذاهای نرم و آبدار مانند مواد غذایی آب پز، سوپ ها و خورشت ها استفاده كنید. در صورت عدم التهاب دهان و مری، می توانید از آب نبات های ترش و آبغوره، آبلیمو و آب سایر مركبات به منظور تحریك ترشح بزاق دهان استفاده كنید. مصرف بستنی یخی و آدامس های فاقد شكر هم سفارش می شود. مصرف میوه جات و سبزیجات به صورت خنك سفارش می شود. از مصرف كافئین، قهوه، چای های غلیظ، كولا، شكلات، كاكائو و مواد غذایی حاوی كاكائو پرهیز كنید. از مصرف غذاهای شور، سرخ شده، پرچرب و یا غذاهای خیلی شیرین اجتناب كنید. از مصرف الكل و كشیدن سیگار بپرهیزید. راهكارهای تغذیه ای جهت بهبود اسهال
مصرف آب و مایعات روشن مانند آب گوشت و ژلاتین را افزایش دهید. مصرف مواد غذایی حاوی فیبر بالا مانند آجیل ها، میوه و سبزی و نان و غلات سبوس دار را كاهش دهید. از مصرف غذاهای شیرین، قندهای ساده و آبنبات اجتناب كنید. مواد غذایی نظیر موز، برنج سفید و ماكارونی كه به راحتی هضم می شوند استفاده كنید. از مصرف غذاهای پرادویه و چرب و یا سرخ شده خوردداری كنید. راهكارهای تغذیه ای جهت بهبود یبوست
مصرف مواد غذایی حاوی فیبر بالا مانند غلات كامل، میوه ها و سبزی های خام یا پخته شده، میوه های خشك، دانه ها و آجیل ها را افزایش دهید. مصرف آب و نوشیدنی های سالم را افزایش دهید. تلاش كنید كه وعده های اصلی و میان وعده ها به صورت منظم و در ساعت مشخصی مصرف شوند. فعالیت بدنی خویش را تا حد امكان افزایش دهید. این عضو هیات علمی دانشگاه در خاتمه تصریح كرد: تغذیه درمانی به بیماران سرطانی كمك می نماید تا مواد غذایی لازم جهت حفظ قدرت بدنی، پیشگیری از صدمه دیدن بافت بدن، بازسازی بافت و مقابله با عفونت و سوء تغذیه را دریافت و جذب كنند و افرادی كه در حین درمان سرطان رژیم غذایی سالم و مناسب حاوی مقادیر كافی انرژی و پروتئین دریافت می كنند، احتمال بهبودی بالاتری داشته و حتی شاید بتوانند میزان بالاتر نوع خاصی از شیوه های درمانی را تحمل كنند.



1398/11/18
20:59:46
5.0 / 5
2327
تگهای خبر: بهبود , بیماران , پزشك , تخصص
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۵ بعلاوه ۳
سرشیر
سر شیر
سرشیر